ตั๊กแตนตำข้าว , ตั๊กแตนต่อยมวย

[dragonfly]

       ชื่อสามัญ    Mantid
       Order       ORTHOPTERA   
       Family      Mantidae   
      ตั๊กแตนตำข้าวเป็นตั๊กแตนที่มีประโยชน์ต่อการเกษตร  เพราะเป็นแมลงที่กินแมลงศัตรูพืชเป็นอาหาร ขาหน้า
  ที่มีขนาดใหญ่ของมัน ใช้ในการจับเหยื่อ ขณะทำการจับเหยื่อตั๊กแตนจะทำท่ายกขาหน้าและโยกไปมาคล้ายจะต่อย
  มวย ขณะทำการผสมพันธุ์ตัวเมียอาจจะจับตัวผู้กินเป็นอาหาร

                               ตั๊กแตนซ้อมข้าว หรือ ตั๊กแตนชกมวย
      ชื่อนี้จึงเรียกตามลักษณะท่าทางของมัน ที่คอยยกขาหน้าขึ้นลง คล้ายคนกำลังยกสากซ้อมข้าวในครก หรือเหมือน
กับนักมวยที่ยกแขนตั้งท่ามวย แต่ฝรั่งจะมองผิดไปจากคนไทยโดยจะมองว่า มันกำลังยกมือสวดมนต์ภาวนาจึงเรียก
มันว่า  แมนติส ( Mantis ซึ่งแปลว่า เพชรฆาตสวดมนต์   ) ได้มีนักวิทยาศาสตร์ชาวสวีเดนต์ ชื่อ  ลินเนียส   ได้ตั้งชื่อ
ตั๊กแตน ชนิดนี้ว่า Mantis religiosa ( สายพันธุ์โลกเก่า )  

     ตั๊กแตนตำข้าว      พบกระจายทั่วโลกในเขตร้อน  และเขตอบอุ่นมีประมาณ  1800   สายพันธุ์  ในประเทศไทยมี
การพบ ตั๊กแตนตำข้าวหลายชนิด โดยเฉพาะพันธุ์  Hierodula bipapilla Serve และ H.membranceus Burm
 ซึ่งมีขนาดค่อน  ข้างใหญ่ ขนาดหลอดกาแฟยาว 2-3 นิ้ว สีเขียวคล้ายใบไม้  

     ตั๊กแตนตำข้าว
           เป็นสัตว์ที่มีขาคู่หน้า ที่แข็งแรงแตกต่าง    ไปจาก ตั๊กแตนชนิดอื่นๆ  และยัง มีขอบหยักคล้ายซี่เลื่อยแหลมคม
งอกขึ้นมาตาม ท้อง ขาท่อนปลายสุด และ ท่อนกลาง ไว้ช่วยตะปบเหยื่อ ไม่ให้หลุดก่อนที่จะกินโดยเฉพาะ ท่อนขาช่วง
กลาง  นั้นโตผิดปกติ   โค้งงอคล้ายใบมีดคล้ายแขนนักเพาะกาย นอกจากนี้ส่วนหัวที่หมุนได้เกือบรอบ   และมีตาทั้งคู่
โปนเด่นออกมาสามารถที่จะกรอกตาได้รอบๆ เพื่อจ้อง  จับเหยื่อไม่ให้คลาดสายตา...        ดวงตาที่จ้องมองเหยื่อคล้าย
สะกด ไม่ให้หนีรอดไปได้  ต่อมาเมื่อเข้าใกล้ระยะจู่โจม  ก็จะตะปบเหยื่อด้วยขาคู่หน้า  พร้อมรัดให้แน่นด้วยซี่  เลื้อย
ท้องขา  ตามปกติถ้าไม่ตื่นกลัว มักจะคลานไต่ไปตามต้นไม้เพื่อหากินอิสระ

    ตั๊กแตนตำข้าว จะไม่บินรวมกันเป็นฝูง.... และ สามารถเปลี่ยนสีพรางตัวให้เข้ากับสถาพแวดล้อมที่อยู่ได้เช่นพันธุ์ 
                              Hyminopus cornatus  หรือ พันธุ์ Tarachodes  การพรางตัว   ทำให้มันดำรงชีวิตอยู่ได้
                              อย่างปลอดภัยยจาก ศัตรูที่โตกว่าจับกิน
    ตั๊กแตนตำข้าว มีศัตรูที่ร้ายกาจคือ แมงมุมกระโดด ซึ่งถือได้ว่าเป็นศัตรูที่สำคัญ เพราะมีความร้ายกาจพอๆ กันเมื่อ
                             แมลงทั้ง สองชนิดนี้มาเจอกัน  ผู้ที่แข็งแรงเท่านั้นที่จะอยู่รอดได้เมื่อถึงวัยเจริญพันธุ์    หลังจากจับคู่
                             ผสมพันธุ์เสร็จแล้ว ตัวผู้ซึ่งมีขนาดเล็กกว่าตัวเมีย เท่าตัวจะถูกกัดกิน สอง สามวันต่อมาตัวเมียจะหัน
                             หัวลงขับเมือกหุ้มไปไข่เกาะตามใบไม้ กลายเป็นรังที่แข็งแรง ปลอดภัย โดยมีแม่คอยเฝ้าหวงรัง  

ตั๊กแตนตำข้าว จัดได้ว่าเป็นแมลงที่มีที่มีประโยชน์ ต่อการเกษตรเพราะจะคอยกำจัดแมลงศัตรูพืชในรัฐเท็กซัส สหรัฐ อเมริกา ได้มีการ ทำโรงเพาะเลี้ยง โดยปล่อยให้มีการจับคู่ผสมพันธุ์กันแล้วเก็บรังไข่ที่คล้ายกระเปาะสามเหลี่ยมไปเกี่ยวติดกับ กิ่งฝ้ายขณะที่ตกสมอ เมื่อลูกอ่อนที่ฝักออกมาจากรัง ก็ช่วยทำหน้าที่กำจัดหนอนเจาะสมอฝ้ายทันที และแต่ละรังก็จะ ได้ลูกอ่อนหลายสิบตัว ซึ่งมากพอที่จะควบคุมหนอนได้ จะเห็นได้ว่า ธรรมชาติได้มอบแมลงที่เป็นประโยชน์มาให้เรา เพียงแต่ว่าเราต้องหาวิธีจัดการให้เหมาะสมถูก ต้อง ก็จะได้ประโยชน์จากตั๊กแตนตำข้าว สิ่งที่ควรคำนึงก็คือแหล่งที่อยู่อาศัย และการใช้สารเคมีในการกำจัดแมลงถ้า ปฎิบัติให้ถูกต้องเราก็อาจจะได้เห็นตั๊กแตนตำข้าวคอยทำหน้าที่ควบคุมแมลงศัตรูพืชให้กับเรา